Arpad Weisz is weer iemand

15 mei 2018 81x bekeken, Geen reacties »
Arpad Weisz is weer iemand

Bron : Stem van Dordt /Fred van Dongen

“Arpad Weisz is weer iemand”. Aan vijf woorden had archivaris en oud-voorzitter Arie Heijstek van Dordtse oudste voetbalclub DFC voldoende om de Dordtse Stolpersteine-dag van vandaag raak te typeren.

In Dordrecht werden vandaag veertien Stolpersteine (struikelstenen) gelegd. Dat zijn kasseitjes met een messing gedenkplaatje die herinneren aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Ze worden geplaatst voor de huizen waar het nazi-tuig tijdens die oorlog in dit geval joodse Dordtenaren wegvoerde naar vernietigingskampen als Auschwitz.

Dat lot overkwam in 1942 ook de succesvolle joodse trainer Arpad Weisz van DFC en zijn gezin. Hij woonde toen met vrouw en twee kinderen op het Bethlehemplein 22 in de Dordtse binnenstad. Weisz was geboren in Hongarije. Zijn voetbalkwaliteiten en vooral zijn tactisch vernuft maakten van hem een begaafd trainer. Italië, toen ook al een voetbalnatie van importantie, erkende al snel zijn coach-kwaliteiten. Het bezorgde hem een indrukwekkende carrière bij clubs als Bologna en Inter Milan, die nog steeds tot de Italiaanse voetbalelite behoren. Kort voor het uitbreken van WO II verordende de toenmalige Italiaanse fascistenleider Mussolini in navolging van opper-nazi Hitler in Duitsland allerlei rassenwetten. Het betekende het begin van de fascistische jodenvervolging. Noodgedwongen week Weisz met gezin uit naar Nederland waar de toenmalige topclub DFC in de geboren Hongaar dé man zag om vanaf de bank de club naar nieuwe successen te leiden.

Voor Weisz bleek de stap naar DFC helaas letterlijk uitstel van executie. Toen het nazi-tuig eenmaal de macht in Nederland had gegrepen moesten ook in ons land de joden er aan geloven. Op 1 augustus 1942 verschenen de nazi’s in het trappenhuis van wat nu geregistreerd is als het pand Bethlehemplein 22. Het betekende het begin van de dodelijke lijdensweg van het trainersgezin richting nazi-vernietigingskampen.

Toen DFC in 2005 125 jaar bestond besloten de clubcoryfeeën Arie Heijstek en Ger Hüsen de rijke geschiedenis van de club in (jubileum)boekvorm uit te geven. Ze stuitten op een zwarte fase in de clubhistorie. Voor Heijstek aanleiding zich verder in de ‘zaak-Weisz’ te verdiepen. Het bracht hem naar contacten in Hongarije en Italië. En zo ontstond een levensverhaal vol (sport)heraldiek en dramatiek. Heijstek zocht ook naar postuum eerbetoon namens de club. Dat leidde tot een prachtige (tv)documentaire en een schitterend hoofdstuk in het jubileumboek, en bracht hem bij de Stichting Stolpersteine met een eigen Dordtse afdeling. Vandaag zag Heijstek dan zijn ‘odysseus’ beloond.

Op het Bethlehemplein werden vandaag de vier ‘Weisz-Stolpersteine’ gelegd als late maar oprechte hommage. En als waarschuwing voor de gevolgen van totalitaire regimes. De term Stolperstein (struikelsteen) verwijst naar een oud Duits gezegde. Als iemand uitgleed over een gladde steen, zei men: er ligt een jood onder begraven.

Burgemeester en diverse wethouders van Dordrecht woonden de plechtigheid vanmiddag bij. Evenals de Hongaarse ambassadeur in ons land en de echtgenote van diens Italiaanse collega. Ook de voorzitter van de supportersclub van het Italiaanse Bologna was present, net als de voorzitter van de liberaal-joodse gemeenschap van Groot-Rotterdam. Allen hielden korte toespraken voor het pand waarvan de gevels opgesmukt waren met vergrotingen van beeld- en tekstmateriaal dat Arie Heijstek tijdens zijn zoektocht boven water had gehaald.

Na een joods gebed en een minuut stilte konden de vier Stolpersteine ter ere van de Weisz-familie worden gelegd. Op diverse andere plekken in Dordrecht werden nog eens tien gedenkstenen gelegd. Voorzitter Arij Boogerman van de Dordtse stichting: “Die van Weisz was de honderdste in Dordrecht. Komende tijd willen we naar een totaal van 208.” Voor het verwezenlijken van dit voornemen hoopt Boogerman op de nodige donaties. Om, met een kleine variatie op Heijsteks rake typering te spreken, van die anoniem omgebrachte nazi-slechtoffers weer iemand te maken. 




Laat een reactie achter

Uw emailadres wordt niet gepubliceerd en dient alleen ter verificatie. Verplichte velden zijn aangeven met een *

Voer daarnaast ook de woorden die u onderaan ziet staan op volgorde in het vak eronder in (gescheiden door een spatie). Dit helpt voorkomen dat geautomatiseerde programma's deze website misbruiken om spam te verspreiden.